Hervorming erfbelasting

03 september 2019 - Thomas Weyts

Op 12 augustus ll. werd de startnota vrijgegeven voor de Vlaamse onderhandelingen. Uit die nota blijkt de intentie om een volledige vrijstelling van erfbelasting in te voeren voor de langstlevende echtgeno(o)t(e) of wettelijk samenwonende partner, alsook voor inwonende kinderen tot 18 jaar. Om dit te financieren wil men een aantal mechanismen tot fiscale ontwijking afsluiten.

Wellicht denkt men er aan om handgiften en bankgiften voortaan te belasten. Vrijwel zeker zal men ook de zogenaamde ‘kaasroute’ afsluiten.

Een handgift is een schenking die wordt voltrokken door de materiële overhandiging van een roerend goed (bijvoorbeeld goudstukken of een schilderij). Een bankgift is een onrechtstreekse schenking door overschrijving van gelden of effecten van één rekening naar een andere rekening. Bij een handgift of onrechtstreekse schenking worden vandaag geen schenkingsrechten geheven. Voor zover de schenker niet binnen de drie jaar na de schenking komt te overlijden, is er ook geen erfbelasting verschuldigd.

Bij een schenking daarentegen van roerende goederen, die gebeurt voor een notaris in België, is vandaag wel schenkbelasting verschuldigd. Een ‘vlak’ tarief van 3% bij een schenking in rechte lijn (aan (klein)kinderen) en tussen echtgenoten of partners en 7% schenkbelasting voor schenkingen aan alle andere personen. In geval van overlijden binnen de drie jaar na de schenking is dan geen erfbelasting meer verschuldigd om de geschonken goederen.

Wie vandaag een schenking wil doen via een notariële akte en toch schenkbelasting wil vermijden, kan een schenking doen voor een notaris in Nederland (vandaar de benaming ‘kaasroute’). Voor zover de schenker niet binnen de drie jaar na de schenking komt te overlijden, is er ook geen erfbelasting verschuldigd.

In juni 2018 vernietigde de Raad van State een aangepast standpunt van de Vlaamse Belastingdienst waardoor sinds 1 juni 2016 geen schenkingen meer konden gebeuren van aandelen, met voorbehoud van vruchtgebruik, voor een notaris in Nederland. Maar door het arrest van de Raad van State is de zgn. ‘kaasroute’ momenteel weer helemaal open.

In onze nieuwsbrief van juli hebben wij er reeds op gewezen dat wie bijvoorbeeld een patrimoniumvennootschap heeft, best kan overwegen om snel werk te maken van een successieplanning. Het ziet er echt naar uit dat een nieuwe Vlaamse regering de Nederlandse planningsroute helemaal zal sluiten. Ook wie een schenking overweegt van gelden of effecten aan (klein)kinderen moet dringend actie ondernemen.

Uit de startnota voor de Vlaamse onderhandelingen blijkt ook dat men schenkingen wil stimuleren via het optrekken van de termijn voor progressievoorbehoud in de erfbelasting. Die termijn bedraagt vandaag drie jaar. Overlijdt de schenker meer dan drie jaar na de schenking dan wordt daar vandaag geen rekening meer mee gehouden. De kans is groot dat de zgn. driejaarstermijn wordt verlengd naar bijvoorbeeld zeven jaar.